هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش در هنگام خواب بر یادگیری دانشجویان بود. این پژوهش در قالب طرح پژوهش شبه آزمایشی پیش آزمون - پس آزمون با یک گروه انجام شد. به این منظور از جامعه آماری دانشجویان روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار در سال تحصیلی 86- 1385، 50 نفر که در دامنه سنی 18 تا 25 قرار داشتند، پس از آگاهی از نحوه انجام پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه ای بود حاوی پرسش های زبان انگلیسی در قالب چهارگزینه ای و ترجمه، بر اساس مطالب انگلیسی آموزش داده شده. روایی آن با استفاده از روایی محتوایی تایید شد. اجرای آزمایشی پژوهش با هدف خوگیری آزمودنی ها برای گوش دادن در هنگام خواب به مدت یک هفته انجام شد. سپس مواد آموزشی در اختیار آنان قرار داده شد و موظف شدند که طبق دستورالعمل آموزش داده شده، آن را اجرا نمایند و گزارش روزانه کار خود را نیز ثبت نمایند. داده های پژوهش با استفاده از آزمون های t تحلیل شد و نتایج نشان داد که یادگیری زبان انگلیسی در هنگام خواب از طریق شنوایی امکان پذیر نیست. ضمن آگاهی کامل از محدودیتهای پژوهش، نتایج آن نشان داد که یادگیری در هنگام خواب صورت نمی گیرد و مشکلاتی از قبیل بی خوابی، سردرد، گوش درد، بی حوصلگی و خواب آلودگی در طول روز را نیز در پی دارد.

زمینه و هدف: مطالعات نشان داده اند که خواب برای تکامل و بقا مغز ضروری بوده و ظرفیت مغز را برای اعمال شناختی، افزایش می دهد و محرومیت از خواب باعث اختلال در اعمال شناختی می شود. هدف از مقاله مروری حاضر، بررسی اثرات محرومیت از خواب بر یادگیری و حافظه با تاکید بر نقش هورمون های جنسی م با شد. مواد و روش ها: به منظور بررسی این موضوع، مقالات در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Scopus Database، Science Direct و Google Scholar جستجو شدند. کلمات مورد استفاده در هنگام جستجو شامل "محرومیت از خواب، خواب، یادگیری و حافظه، هورمون های جنسی، شکل پذیری سیناپسی و اعمال شناختی " بودند که سرانجام، نود و یک منبع در این موضوعات مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: تحقیقات نشان داده اند که محرومیت از خواب باعث اختلال در تقویت طولانی مدت (LTP: Long Term Potentiation) یادگیری و حافظه می شود و بیان ژن و میزان پروتئین های هیپوکمپ که در حافظه و یادگیری و شکل پذیری سیناپسی دخیل می باشد را مختل می کند. مطالعات نشان داده اند که اعمال شناختی مانند حافظه و یادگیری همچنین جنبه های مختلف خواب از جمله کیفیت و الگوی آن در دو جنس متفاوت می باشد. تغییر در الگوی خواب، اغلب با عوامل هورمونی به خصوص هورمون های جنسی مرتبط است. نتیجه گیری: بنابراین، هورمون های جنسی بر ساختار مغز، رفتار، یادگیری و حافظه تاثیر می گذارد. از دست دادن عملکرد هورمونی با اختلالات خواب همراه بوده و یادگیری و حافظه را به ویژه در زنان کاهش می دهد. می توان نتیجه گرفت که هورمون های تخمدان ممکن است نقش حفاظتی در برابر اختلال یادگیری و حافظه در زنان محروم از خواب ایفا کند.

مقدمه: شیوع اختلالات خواب در مطالعات بین المللی متفاوت است. اختلال خواب با افزایش شیوع بیش از حد میان بچه ها شایع است. جدی ترین عارضه مربوط به اختلالات خواب کودکان، مشکلات شناختی است. در این مطالعه، شیوع اختلالات خواب و اختلال یادگیری عصب روان شناختی در کودکان پیش از دبستان (6-4 ساله) در شهر اصفهان در سال 93-94 بررسی می گردد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی 350 نفر از کودکان پیش از دبستان که به صورت نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند مورد بررسی قرار گرفتند. پرسشنامه مقیاس اختلالات خواب برای کودکان (SDSC) و پرسشنامه عصب روان شناختی کانرز، به مادران کودکان قبل از دبستان داده شد.نتایج: تعداد 144 نفر(41.14 درصد) از کودکان پیش از دبستان در معرض اختلالات خواب و از مجموع 280 کودک پیش از دبستان 92 نفر (32.85 درصد) در معرض اختلال یادگیری عصب روان شناختی بودند. میزان شیوع اختلال شروع و دوام خواب (31 نفر، %8.85)، اختلال تنفسی خواب (15 نفر، %4.28)، اختلال خواب آلودگی بیش از حد (53 نفر، %15.14)، اختلال انتقال خواب– بیداری (74 نفر، %21.14)، اختلال انگیختگی (32 نفر، %9.14)، اختلال تعرق در خواب (43 نفر، %12.28)، مشکلات توجه (62 نفر، %22.14)، اختلال عملکرد حسی- حرکتی (1 نفر، %7)، اختلال عملکرد زبان (4 نفر، %1.42) و اختلال عملکرد حافظه و یادگیری عمومی (7 نفر، %2.5)، اختلال کارکرد اجرایی (14 نفر، %6.42) بود.نتیجه گیری: شیوع بالای مشکلات خواب و مشکلات توجه، در این پژوهش می تواند نشانگر اهمیت اطلاع رسانی در خصوص الگوهای بهداشتی خواب و اختلال یادگیری عصب روان شناختی به منظور ارتقا سطح آگاهی والدین و ارائه دهندگان خدمات بهداشتی درمانی باشد.

مقدمه و اهداف خواب بعد از تمرین یک مهارت توالی دار جدید، باعث بهبود حافظه آشکار در کودکان می شود، اما تحکیم حافظه حرکتی وابسته به خواب در کودکان، خصوصاً در تکالیف توالی دار پیچیده ضمنی مبهم و بحث برانگیز است. بنابراین، هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی نقش خواب شبانه و بیداری در تحکیم حافظه حرکتی کودکان در تکلیف پیچیده ضمنی بوده است.مواد و روش ها در تحقیق حاضر، 26 کودک داوطلب پسر (9-12 سال) به طور تصادفی به دو گروه خواب و بیداری تقسیم شدند. جلسه اکتساب شامل10 بلوک 96 کوششی بود. گروه خواب، تمرین اولیه را در ساعت (1±)20 شب و گروه بیداری در ساعت (1±)8 صبح با استفاده از تکلیف حرکتی بازوی دینامیک انجام دادند. شرکت کنندگان هیچ آگاهی در مورد ترتیب توالی ها نداشتند. پس از جلسه تمرین، عملکرد کودکان بعد از 12 ساعت مورد آزمون قرار گرفت.یافته ها تجزیه و تحلیل داد ه ها در مرحله تحکیم با استفاده از تحلیل واریانس مختلط 2×2 نشان داد اثر بلوک در زمان پاسخ اجزا (000/P=0) و خطای پیش بینی (023/P=0) معنا دار بوده است، اما اثر تعاملی بلوک و گروه در هر دو متغیر زمان پاسخ اجزا (566/P=0) و خطای پیش بینی (887/P=0) معنادار نبوده است.نتیجه گیری یافته ها نشان دادند تحکیم حافظه توالی حرکتی یک تکلیف پیچیده ضمنی به طور پنهان بهبود می یابد، بدون در نظر گرفتن این موضوع که شرکت کنندگان بین جلسه تمرین و آزمون، خواب شبانه را تجربه کرده اند یا خیر. بنابراین، خواب در بهبود پنهان همه مهارت های توالی حرکتی ضروری نمی باشد و گذر زمان در تحکیم تکلیف حرکتی بازوی دینامیک مؤثر است. بدین ترتیب سهم خواب در یادگیری خاموش مهارت های حرکتی وابسته به ماهیت تکلیف مورد استفاده در تمرین می باشد.

زمینه و هدف: هدف از این تحقیق، تاثیر تمرین هوازی بر تثبیت حافظه فضایی و شاخص پروتئین کرِب در بافت هیپوکامپ موش­ های صحرایی جوان محروم از خواب بود. روش ­ ها: 40 موش صحرایی 4 هفته ای سالم نر از نژاد ویستار به روش تصادفی به چهار گروه بدون فعالیت بدنی-خواب طبیعی (کنترل)؛ بدون فعالیت بدنی-محروم از خواب (بی خوابی)؛ فعالیت بدنی-خواب طبیعی (فعالیت بدنی) و فعالیت بدنی-محروم از خواب (فعالیت بدنی و بی خوابی) تقسیم شدند. فعالیت بدنی شامل 4 هفته تمرین هوازی با استفاده از دویدن روی تردمیل بود. در تمرین هوازی موش­ ها هفته اول و دوم، به مدت 5 روز در 2 بخش 15 دقیقه ای با سرعت 10 متر بر دقیقه و هفته سوم در 3 بخش 15 دقیقه ای با سرعت 15 متر بر دقیقه و در هفته چهارم در 4 بخش 15 دقیقه ای با سرعت 15 متر بر دقیقه روی تردمیل با شیب صفر درجه می دویدند. پس از پایان پروتکل تمرین هوازی، مرحله اکتساب حافظه در ماز آبی موریس انجام شد. سپس، جهت القای بی­ خوابی حیوانات به مدت 24 ساعت در داخل سکوی چندگانه اصلاح شده قرار گرفتند. آزمون تثبیت حافظه فضایی، پس از 24 ساعت بی خوابی انجام شد. برای اندازه گیری شاخص کرِب در هیپوکامپ از تکنیک وسترن بلات استفاده شد. یافته­ ها: فعالیت بدنی باعث بهبود اکتساب و تثبیت حافظه فضایی و بی خوابی باعث تخریب تثبیت حافظه فضایی در موش ها شد (0/05 ˂ p ). فعالیت بدنی باعث پیشگیری از تخریب تثبیت حافظه فضایی ناشی از کم خوابی شد. هم چنین، یافته ها نشان داد که فعالیت بدنی باعث افزایش بیان پروتئین کرِب شد اما بی خوابی تاثیر معنی داری بر میزان بیان پروتئین کرِب نداشت. با وجود این، تاثیر فعالیت بدنی بر میزان بیان پروتئین کرب در موش­ های دارای بی خوابی معنی دار بود (0/05 ˂ p ). نتیجه­ گیری: به نظر می رسد تمرین هوازی بر روی تردمیل قادر به پیشگیری از اثرات مخرب بی خوابی بر تثبیت حافظه فضایی موش­ های­ صحرایی می ­ باشد.

هدف پژوهش حاضر، مقایسه تاثیر زمان بندی متفاوت تصویرسازی پتلپ با میانجی گری خواب بر اکتساب و یادداری تکلیف پرتاب دارت بود. شرکت کنندگان مطالعه حاضر تعداد 60 دانشجوی پسر رشته علوم ورزشی بودند که به صورت هدفمند با امتیاز تصویرسازی ذهنی 45-55 و بدون سابقه پرتاب دارت انتخاب و به شکل تصادفی به چهار گروه تصویرسازی پتلپ مقدماتی، کنترل، چهار و 12 ساعته که بین تصویرسازی و اجرای واقعی پرتاب دارت به ترتیب چهار ساعت (شامل چرت 90 دقیقه ای) و 12 ساعت (شامل خواب 8 ساعته) فاصله وجود داشت، تقسیم شدند. اندازه گیری ها در پیش آزمون، هفته های دوم، چهارم و ششم تمرین انجام شد. تمرین به مدت شش هفته سه جلسه ای انجام و سپس آزمون یادداری به عمل آمد. نتایج پژوهش حاضر که تفاوت معناداری بین گروه 12 ساعته با سایرگروه ها نشان داد، با نظریه تحکیم حافظه همخوانی دارد. پیشنهاد می شود تصویرسازی پتلپ به دلیل به کارگیری حواس مختلف در آموزش و یادگیری مهارت های حرکتی، استفاده شود. همچنین زمان پیش از خواب، برای انجام تصویرسازی توصیه می شود.

زمینه و هدف: مطالعات گذشته نشان می دهند که استرس های محیطی مختلف در دوران بارداری موش مادر بر رفتارهای فیزیولوژیک فرزندان آن ها موثر است. در این پژوهش، اثرات محرومیت از خواب REM (یا PSD) مادر در دوران بارداری بر یادگیری فضایی فرزندان ماده بالغ آن ها با استفاده از ماز آبی موریس (MWM) مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی برای محروم کردن حیوانات از تکنیک سکو استفاده گردید. موش های حامله در 5 گروه جداگانه قرار گرفتند: گروه اول موش های بارداری که در روزهای 14، 15 و 16 بارداری بوسیله سکوی کوچک (به قطر 5.5 سانتی متر) مورد PSD قرارگرفتند. گروه دوم شامل موش های بارداری که روی سکوی بزرگ (به قطر 19سانتی متر) به عنوان شاهد قرار گرفته و گروه سوم موش های بارداری که تحت PSD قرار نگرفتند (گروه کنترل). مداخلات مشابهی در روزهای 17 ،18 و 19 بارداری در 2 گروه دیگر موش های حامله نیز صورت گرفت (گروه 4 برای سکوی کوچک و گروه 5 برای سکوی بزرگ). فرزندان ماده هر 5 گروه بعد از رسیدن به سن بلوغ (3-3.5 ماهگی) در ماز آبی موریس مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: شاخص های یادگیری فضایی MWM در مورد فرزندان ماده موش های مادر گروه 1 و 2، تغییر معنی داری را در مقایسه با گروه کنترل نشان نداد. اما تعدادی از این شاخص ها، در مورد فرزندان موش های مادر گروه 4، در مقایسه با گروه 5 و گروه کنترل به طور معنی داری افزایش یافت (p<0.05).نتیجه گیری: با توجه به نتایج، اثرات PSD موش های مادر حامله بر یادگیری فضایی فرزندان ماده بالغ آن ها، بسته به مدت و دوره زمانی اعمال آن، پاسخ های متفاوتی را خواهد داشت.

1این پژوهش با هدف ارائه مدل ساختاری تاثیر اختلالات خواب بر مشکلات یادگیری با نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی در کودکان انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی (سنین 9 تا 12 سال) ناحیه 3 شهر مرند در سال 1402 بود. از این جامعه، 300 نفر از دانش آموزان به روش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل سنجش عادات خواب کودکان (CSHQ)، پرسشنامه مشکلات یادگیری کلرادو (CLDQ) و آزمون دسته بندی کارت های ویسکانسین (WCST) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون در برنامه SPSS نسخه 26 و  تحلیل معادلات ساختاری در برنامه AMOS نسخه 21 انجام شد. تجزیه و تحلیل دادها نشان داد که اختلالات خواب کودکان بر انعطاف پذیری شناختی و مشکلات یادگیری اثر مستقیم و مثبت و انعطاف پذیری شناختی نیز بر مشکلات یادگیری اثر مستقیم و مثبت دارد که از نظر آماری معنی دار بودند. همچنین، اختلالات خواب کودکان بر مشکلات یادگیری از طریق انعطاف پذیری شناختی اثر غیرمستقیم معنی داری به شیوه مثبت داشت. این نتایج به معنای اهمیت حفظ و بهبود کیفیت خواب کودکان برای حمایت از فرایند یادگیری و بهبود عملکرد شناختی آن ها است. بنابراین، توجه به عادات خواب سالم و ایجاد محیط خواب مناسب برای کودکان می تواند در افزایش انعطاف پذیری شناختی و کاهش مشکلات یادگیری آن ها مؤثر باشد.

مقدمه: شواهد متعددی نشان می دهد که استرس های محیطی مختلف در طی دوران بارداری موش مادر بر رفتارهای فیزیولوژیک فرزندان آنها موثر است. در این مطالعه اثر محرومیت از خواب (Rapid Eye Movement) REM مادر در دوران بارداری بر یادگیری فضایی فرزندان نر بالغ آنها بوسیله مازآبی موریس مورد بررسی قرار گرفت.روش ها: برای محروم کردن حیوانات از تکنیک water tank استفاده گردید. موشهای حامله در 5 گروه جداگانه قرار گرفتند: گروه اول فرزندان نر موش های بارداری بودند که در روزهای 14، 15 و 16 بارداری بوسیله سکوی کوچک (قطر: 5.5 سانتی متر) از خواب محروم شده بودند. گروه دوم شامل فرزندان نر بالغ موش های بارداری بودند که روی سکوی بزرگ (قطر: 19 سانتی متر) بعنوان شاهد قرار گرفته بودند. گروه سوم فرزندان نر موش های بارداری بودند که هیچگونه محرومیتی از خواب نداشتند. در تمام گروهها حیوانات در MWM مورد ارزیابی قرار گرفتند. مطالعه مشابهی روی 2 گروه دیگر فرزندان موشهایی که در روزهای 17، 18 و 19 تحت استرس بودند صورت گرفت.یافته ها: آنالیز آماری در مورد مسافت طی شده و زمان سپری شده تا رسیدن به سکوی مخفی در گروه های محروم از خواب REM (سکوی کوچک) و گروه شاهد (سکوی بزرگ)، کاهش معنی داری را در مقایسه با گروه کنترل در فرزندان نر نشان می دهد (P<0.05).نتیجه گیری: از نتایج چنین بر می آید که احتمالا این محدوده استرس ناشی از قرار گرفتن حیوان باردار در روزهای ذکر شده در دستگاه محرومیت از خواب توانسته است یادگیری فرزندان نر بالغ آنها را افزایش دهد.